Amisulpride: behandeling van schizofrenie, controles en afbouwen

Amisulpride is een antipsychoticum dat in verschillende landen in orale toedieningsvormen wordt gebruikt voor de behandeling van schizofrenie. Het kan helpen bij symptomen zoals hallucinaties, ongewone overtuigingen en gedesorganiseerd denken, maar de voordelen moeten worden afgewogen tegen de effecten op hormonen, bewegingen en het hartritme. Er bestaat ook een injecteerbaar amisulprideproduct dat wordt gebruikt bij postoperatieve misselijkheid en braken. Die ziekenhuisbehandeling betreft een ander voorschrift en is geen injecteerbaar alternatief voor iemands psychiatrische tabletten.

Waarvoor amisulpride wordt gebruikt

Het aangehaalde orale product uit het Verenigd Koninkrijk is geregistreerd voor acute en chronische schizofrene stoornissen met positieve symptomen, negatieve symptomen of beide. Positieve symptomen zijn ervaringen zoals hallucinaties en wanen; negatieve symptomen omvatten verminderde expressie en sociale terugtrekking. Deze termen zeggen niets over iemands waarde of bereidheid om te herstellen. Verschillende symptomen kunnen verschillende verklaringen hebben, waaronder depressie, sedatie, middelengebruik en de omstandigheden waarin iemand zich bevindt. [1]

Bij een evaluatie van de behandeling moet daarom meer worden vastgelegd dan alleen een diagnostisch label. Zinvolle doelen kunnen zijn: minder last hebben van stemmen, dagelijkse taken aankunnen, regelmatiger slapen of zich in staat voelen om tijd met anderen door te brengen. De voorschrijver moet uitleggen welke problemen amisulpride moet aanpakken en welke psychologische, sociale of andere medische ondersteuning vereisen.

Hoe het werkt en wat daaruit niet kan worden afgeleid

Amisulpride werkt voornamelijk op dopamine-D2- en -D3-receptoren. De werking op receptoren helpt zowel de antipsychotische effecten als sommige bijwerkingen te verklaren, maar toont niet aan dat schizofrenie simpelweg wordt veroorzaakt door een teveel aan dopamine. Het werkingsmechanisme voorspelt ook niet hoe iemand erop zal reageren. De aanduiding benzamide of atypisch antipsychoticum is een classificatie, geen garantie op minder bijwerkingen. [1]

Vraag hoe het effect zal worden beoordeeld en wanneer een evaluatie gepland staat. Een vroege verandering in slaap of onrust is niet hetzelfde als een volledige beoordeling van het herstel. Houd veranderingen in symptomen, ongewenste effecten en het daadwerkelijke medicijngebruik bij, zodat de behandelaar een probleem met de verdraagbaarheid kan onderscheiden van een onvoldoende uitgevoerde proefbehandeling.

Toepassingen in de geestelijke gezondheidszorg en grenzen van het bewijs

Deze gids richt zich voornamelijk op orale behandeling van schizofrenie. Een bespreking van negatieve symptomen mag niet worden opgevat als een algemene aanbeveling bij weinig motivatie, gewone somberheid of elke depressieve stoornis. Als amisulpride wordt voorgesteld voor een andere aandoening of naast een ander antipsychoticum, moet de behandelaar uitleggen of dat gebruik lokaal is geregistreerd, welk bewijs het ondersteunt en wat de beoogde duur is.

Verschillende aandoeningen kunnen naast elkaar bestaan en een medicatielijst alleen geeft geen volledig beeld van de diagnose. Iemand die amisulpride gebruikt, kan ook behandeling nodig hebben voor depressie, angst, traumagerelateerde symptomen of verslaving. Een gecoördineerd plan verdient de voorkeur boven het afzonderlijk interpreteren van elk voorschrift. De bredere gids over medicatie bij schizofrenie legt uit hoe individuele keuzes passen binnen doorlopende zorg.

Orale producten tegenover postoperatieve injecties

Orale tabletten en vloeistoffen hebben hun eigen gebruiksinstructies, concentraties en leeftijdsbeperkingen. De breukstreep op de aangehaalde tablet is bedoeld om het slikken te vergemakkelijken, niet om gelijke doses te verkrijgen. Een apotheker moet de daadwerkelijke verpakking controleren voordat tabletten worden gedeeld of door een vloeistof worden vervangen. Schat de hoeveelheid vloeistof niet op basis van de sterkte van een eerder gebruikte tablet. [1] [2]

Barhemsys is een intraveneus amisulprideproduct dat bij volwassenen in bepaalde omstandigheden wordt gebruikt om postoperatieve misselijkheid en braken te voorkomen of te behandelen. De toediening, blootstelling en veiligheidsinstructies verschillen van die bij doorlopende orale psychiatrische behandeling. Bewijs voor een injectie tegen misselijkheid mag niet worden gebruikt om de effecten van regelmatige antipsychotische behandeling te beschrijven. Informeer het operatieteam over bestaande psychiatrische medicatie, in plaats van aan te nemen dat de producten onderling uitwisselbaar zijn omdat ze dezelfde werkzame stof bevatten. [3]

Beoordeling en controles

Vóór de behandeling moet het team andere medicijnen, eerdere reacties, hartaandoeningen, nierfunctie, bewegingssymptomen en de relevante endocriene voorgeschiedenis beoordelen. Een lichamelijke uitgangsbeoordeling omvat doorgaans gewicht, bloeddruk, glucose of HbA1c, lipiden en prolactine, met een ECG wanneer daar aanleiding toe is. Bij vervolgcontroles moeten zowel verbetering van de symptomen als veranderingen in de lichamelijke gezondheid worden beoordeeld. [4]

Vraag wie de onderzoeken aanvraagt, wie de uitslagen ontvangt en wie contact met u opneemt als er actie nodig is. Dat er bloed is afgenomen, betekent op zichzelf niet dat de uitslag is beoordeeld. Bespreek tijdens afspraken bijzonderheden over flauwvallen, hartkloppingen, ongewone vermoeidheid of een recente ziekte. Die informatie is nuttiger dan alleen zeggen dat het medicijn te sterk aanvoelt.

Nierfunctie en veranderingen in de gezondheid

Amisulpride wordt grotendeels via de nieren uitgescheiden. Een verminderde nierfunctie kan de hoeveelheid medicijn die in het lichaam achterblijft veranderen, waardoor de voorschrijver de behandeling mogelijk moet aanpassen. Bij een ernstig verminderde nierfunctie zijn productspecifieke beperkingen belangrijk. Dat een medicijn slechts in geringe mate door de lever wordt gemetaboliseerd, maakt het niet voor iedereen geschikt en neemt de noodzaak om interacties te beoordelen niet weg. [5]

Meld grote veranderingen in uw gezondheid, vochtbalans of andere voorgeschreven medicatie zo snel mogelijk. Een eerder passend plan moet mogelijk opnieuw worden beoordeeld na een ziekenhuisopname of een ernstige lichamelijke ziekte. Dit is een reden voor een professionele beoordeling, niet om doses over te slaan of thuis een nieuw innameschema te bedenken.

Prolactine en effecten op seksualiteit of voortplanting

Amisulpride kan het prolactinegehalte verhogen. Daarbij kunnen klachten optreden zoals pijn of ongemak in de borsten of melkproductie, menstruatieveranderingen, erectieproblemen of veranderingen in het seksueel functioneren. Prolactineafhankelijke tumoren behoren tot de belangrijke contra-indicaties in de orale productinformatie. Bespreek symptomen zonder schaamte; de behandelaar kan lichamelijk onderzoek, laboratoriumonderzoek of een beoordeling van andere verklaringen nodig vinden. [5]

Ga er niet van uit dat elk seksueel probleem door medicatie wordt veroorzaakt, of dat de enige opties zijn ermee te leven of de behandeling te stoppen. Beschrijf wanneer het probleem begon, of het tijdens de behandeling veranderde en hoeveel invloed het heeft op uw leven. Een zwangerschapswens en borstvoeding horen ook thuis in een beoordeling door een specialist, omdat zowel blootstelling aan medicatie als een onbehandelde aandoening van belang is.

Bewegingseffecten en verdraagbaarheid in het dagelijks leven

Trillen, stijfheid, vertraagde bewegingen, rusteloosheid en andere onwillekeurige bewegingen kunnen optreden. Akathisie is een onaangename bewegingsdrang die kan lijken op toenemende angst of onrust. Vertel het team als u niet stil kunt zitten, de drang voelt om heen en weer te lopen of nieuwe bewegingen van het gezicht of de ledematen opmerkt. Beslissingen over de behandeling hangen af van het herkennen van het specifieke bewegingsprobleem, in plaats van alle problemen op dezelfde manier te behandelen. [1]

Ook slaperigheid, maag-darmklachten en gewichtsveranderingen kunnen het dagelijks functioneren beïnvloeden. Noteer praktische gevolgen, zoals moeite met autorijden, werken, concentreren of regelmatig eten. Vermijd autorijden of gevaarlijk werk wanneer uw functioneren verminderd is. Bij een zinvolle evaluatie moeten deze effecten serieus worden genomen, terwijl ook wordt gekeken naar de symptomen die het medicijn onder controle houdt.

Ernstige reacties die beoordeeld moeten worden

Hoge koorts met uitgesproken stijfheid, verwardheid of achteruitgang kan wijzen op het maligne neurolepticasyndroom en vereist spoedeisende zorg. Flauwvallen met hartkloppingen, een epileptische aanval, een ernstige allergische reactie of ademhalingsproblemen vereisen eveneens een spoedbeoordeling. Onverklaarde koorts, keelpijn of herhaalde infecties kunnen aanleiding zijn voor bloedonderzoek. Wacht bij een vermoeden van een ernstige reactie niet op een reguliere afspraak. [5]

Vermeld bij het zoeken van hulp de naam van het medicijn, de toedieningsvorm, de laatst ingenomen doses en andere gebruikte medicijnen of middelen. Rijd niet zelf als u zich flauw voelt, verward bent of ernstig ziek bent. Bij een vermoedelijke overdosering is onmiddellijk professioneel advies nodig, ook als de persoon aanvankelijk geen klachten lijkt te hebben.

Interacties en voorzorgsmaatregelen voor het hartritme

Amisulpride kan het QT-interval verlengen, een maat voor het elektrische herstel van het hart. Andere medicijnen die het QT-interval verlengen, een trage pols of afwijkende elektrolytenwaarden kunnen het risico vergroten. Bij bepaalde orale producten zijn combinaties met onder meer specifieke antidepressiva en methadon uitdrukkelijk gecontra-indiceerd. Ook levodopa geeft een belangrijke interactie. De exacte medicatielijst en lokale productinformatie moeten worden gecontroleerd. [5]

Alcohol, opioïden, benzodiazepinen en andere sederende behandelingen kunnen het functioneren verder verminderen. Vertel alle voorschrijvers over psychiatrische medicatie en medicijnen voor verslavingsbehandeling; stop niet op eigen initiatief met een bestaande opioïdenbehandeling vanwege een waarschuwing voor interacties. Een veiligere aanpak is afgestemd voorschrijven, passende controles en een vastgelegd plan. Neem ook vrij verkrijgbare antihistaminica en supplementen mee in de beoordeling.

Verslavingsbehandeling en het onderscheid met detoxificatie

Amisulpride is geen bewezen op zichzelf staande behandeling voor alcohol- of opioïdenontwenning en vervangt niet het tegengaan van een overdosering of zorg ter voorkoming van terugval. Het kan wel een rol spelen bij de behandeling van een daarnaast bestaande psychotische stoornis, terwijl een afzonderlijk verslavingsplan wordt opgesteld. NICE adviseert psychose en middelengebruik samen te behandelen op basis van de individuele behoeften, zonder aan te nemen dat één antipsychoticum voor deze combinatie altijd het beste is. [6]

Bij de beoordeling moet worden vastgelegd of hallucinaties, slapeloosheid of psychische klachten ontstonden vóór het middelengebruik, tijdens intoxicatie, na vermindering van het gebruik of tijdens het herstel. Ernstige ontwenning van alcohol of sederende middelen kan gevaarlijk zijn. Thuis een antipsychoticum toevoegen is geen vervanging voor een passende beoordeling van de ontwenning en, waar nodig, behandeling onder toezicht.

Stoppen, overstappen en continuïteit van zorg

Na abrupt stoppen met een antipsychoticum kunnen symptomen optreden zoals misselijkheid, zweten, slapeloosheid of veranderingen in bewegingen, terwijl de oorspronkelijke aandoening kan terugkeren. Een afbouwplan moet op de persoon worden afgestemd en gepaard gaan met vervolgcontroles. Aanpassingen die samenhangen met lichamelijke afhankelijkheid en het terugkeren van symptomen zijn niet automatisch bewijs van verslaving. Uit het voorschrift van iemand anders kan geen algemeen afbouwschema worden afgeleid. [5]

Controleer vóór een overdracht tussen zorgverleners het exacte product, de huidige gebruiksinstructies, de resterende voorraad, recente onderzoeksuitslagen en de volgende voorschrijver. Een gemiste dosis of langere onderbreking moet worden besproken aan de hand van de gebruiksinstructies van het daadwerkelijke product, in plaats van dit te compenseren met extra tabletten. De checklist voor medicatiebeoordeling kan helpen deze vragen te ordenen.

Veelgestelde vragen

Is amisulpride hetzelfde als sulpiride?

Nee. Het zijn verwante benzamidegeneesmiddelen, maar het zijn verschillende werkzame stoffen met verschillende productinstructies. De doses zijn niet onderling uitwisselbaar. Controleer de generieke naam op het recept en de verpakking, vooral wanneer de zorg van het ene land naar het andere wordt overgedragen.

Betekent het gebruik tegen misselijkheid dat er geen psychiatrische risico’s zijn?

Nee. Bij de postoperatieve injectie en regelmatige orale behandeling verschillen het gebruik en de blootstelling. Beide vereisen een eigen beoordeling. De voorzorgsmaatregelen voor hormonen, bewegingen en het hart in de gids over oraal gebruik mogen niet terzijde worden geschoven omdat een ziekenhuis amisulpride ook tegen misselijkheid gebruikt.

Wat moet ik bij de volgende evaluatie vragen?

Vraag welke symptomen verbeteren, of ongewenste effecten aanleiding geven tot een verandering, welke lichamelijke onderzoeken aan de beurt zijn en wie de vervolgcontroles regelt. Spreek af hoe u tussen afspraken door advies kunt krijgen. Concrete voorbeelden uit het dagelijks leven helpen om deze beslissingen zinvoller te maken dan een algemeen oordeel dat de behandeling goed of slecht is.

Bewijs en bronnen

1. Amisulpridetabletten: voorschrijfinformatie uit het Verenigd Koninkrijk.
2. Amisulpride drank: productinformatie.
3. Barhemsys: informatie van de fabrikant over indicatie en toediening.
4. NICE: psychose en schizofrenie bij volwassenen.
5. Amisulpride: aanvullende productspecifieke contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen.
6. NICE: psychose met gelijktijdig middelenmisbruik.

Medische beoordeling van de Engelse brontekst: Dr. Sarah Boss, MD.

Een vertrouwelijk eerste gesprek

U hoeft het niet alleen uit te zoeken.

Ons aanmeldteam beantwoordt uw vragen over de behandeling en het verblijf en legt uit welke informatie nodig is voor de intake.

Bij COGNIFUL op Mallorca verblijft u in een eigen suite in een gedeelde residentie met maximaal vier cliënten. Klinische sessies en lichaamsgerichte behandelingen zijn individueel. Bekijk de kosten en aanmeldingsinformatie en bespreek met het team welke informatie nodig is voor de klinische beoordeling.

Ons gezamenlijke aanmeldteam

Ons aanmeldteam bellen+41 44 500 5111E-mail sturen[email protected]Contactopties